Mankenlik Başvurusu Rehberi

Geçen Salı gecesi 11'de telefonum çaldı. Aramayan İzmir'den bir anne, kızının mankenlik başvurusu için ne yapması gerektiğini soruyordu. Kızı 16 yaşındaydı, Instagram'dan bulduğu bir "ajans" ondan 3.800 TL kayıt ücreti istemişti. Ben de ona şunu söyledim: Kapat o telefonu. Mankenlik başvurusu senden para istemez, sana para kazandırır.

Bu yazıyı 12 yıldır bu işin içindeyim diye yazıyorum. Önce kamera önündeydim, sonra casting masasına geçtim, şimdi kendi ajansımı yönetiyorum. Her hafta ortalama 140-180 arası başvuru okuyorum. Her birini bir çay içiminde geçiyorum ilk eleme için. Şöyle.

Mankenlik başvurusu aslında ne demek?

İnsanlar sanıyor ki mankenlik başvurusu, güzel fotoğraf çektirip bir yere göndermek. Değil. Başvuru, ajansın "board"una girme talebi. Board dediğim şey, ajansın müşterilerine sunduğu yüz katalogu — women board, men board, kids, commercial, runway diye ayrılır. Siz o board'a girerseniz, casting direktörü bir reklam filmi için brief aldığında sizi shortlist'e koyabilir.

Yani başvuru, iş değil. Başvuru, iş alma olasılığına giriş biletidir. Bu farkı anlamayan aday, ilk ay iş çıkmayınca "beni kandırdılar" diyor. Kandırılmadınız. Sektör böyle işliyor.

Hangi fotoğraflarla başvurulur — ve hangileriyle başvurulmamalı?

Açıkçası dürüst olayım: Başvuranların %67'si yanlış fotoğraf gönderiyor. Filtreli, makyajlı, ışıklı, Photoshop'lu. Casting direktörü bunu görmek istemez. Görmek istediği şey, sizin gerçek yüzünüz. Çünkü çekim gününde ortaya çıkacak olan o yüz.

Ne gönderin

• Gün ışığında, düz duvar önünde, makyajsız bir portre (omuzdan yukarı)
• Tam boy fotoğraf, dar kıyafet (vücut hatları görünsün diye, seksi poz için değil)
• Yan profil
• Gülümseyen bir kare — dişler görünsün
• Varsa önceki işlerden 2-3 tear sheet

Düğün fotoğrafınızı, tatil selfie'nizi, köpekli pozunuzu göndermeyin. Bana inanın, geliyor. Haftada en az 8-10 tane köpekli selfie görüyorum. Neyse.

Para isteyen ajans ajans mıdır?

Hayır. Nokta.

Bir ajans size "kayıt ücreti", "portfolyo çekim ücreti", "eğitim ücreti", "board giriş bedeli" adı altında para istiyorsa — orası ajans değil, para kazanma dükkanı. Gerçek ajans, sizden komisyon alır. O da iş yaptığınızda, gelen ücretin %15-20'si kadar. İş yoksa, para yok. Risk ajansın, kazanç paylaşımlı.

Şimdi şöyle bir itiraz geliyor: "Ama test çekimi için para lazım değil mi?" Lazım, evet. Ama o parayı ajansa ödemezsiniz. İyi bir ajans ya kendi fotoğrafçısıyla ücretsiz bir polaroid/dijital çekim yapar, ya da size dışarıdan güvendiği 2-3 isim önerir ve siz doğrudan fotoğrafçıya ödersiniz. Arada ajans komisyonu olmaz. Bu ayrımı bilmeyen binlerce aday her yıl 4.500-9.000 TL arası dolandırılıyor.

Başvurduktan sonra ne oluyor?

Ben size benim masamda olanı anlatayım. Başvuru geliyor, 30-45 saniye bakıyorum. Uygunsa bir klasöre atıyorum. O klasör haftada bir açılıyor ve ekibimle beraber 13-19 adayı callback'e çağırıyoruz. Callback dediğim, ofise gelip yüz yüze tanışmak, bir polaroid çekmek, yürüyüşünüzü görmek.

Tanıştıktan sonra iki yol var. Ya board'a alıyoruz ve sözleşme imzalıyoruz (12-24 ay, ortalama), ya "şimdilik olmaz" diyoruz. İkinci cevap küfür değil. Bazen piyasada sizin tipinizde 40 kişi var, board'da yer yok demektir. 6 ay sonra tekrar başvurabilirsiniz, ciddiyim.

Geçen Ekim bir yönetmen bana dedi ki: "Ben artık mükemmel yüz istemiyorum, hatırlanacak yüz istiyorum." Bu cümle kafamda hala duruyor.

Peki 18 yaş altı için durum ne?

Veli onayı şart. Sözleşmeyi çocuk değil, veli imzalar. Çekim saatleri sınırlıdır — Türkiye'de 15 yaş altı için günde 4-5 saati geçemez, okul saatlerinde çekim yasaktır. Bunu bilmeyen veli, "ama yarın çekim var, okula gitmesin" diyor. Olmaz. Yasal değil, etik de değil.

Bir şey daha var: Çocuk modelliği uzun soluklu bir kariyer değil. 4-7 yaş arası yoğun talep, sonra boy atma dönemi, sonra tekrar 16+ talep. Arada 5-8 yıllık bir sessizlik olur. Velileri bu konuda uyarıyorum çünkü çocuğuna "sen yıldız olacaksın" diyen veliden daha üzücüsü yok.

Başvuru öncesi kendinize sormanız gereken şey

Ne desem ki... aslında şöyle düşünüyorum: Bu işi neden yapmak istediğinizi gerçekten sorgulayın. Para için mi? Ünlü olmak için mi? Kendinizi ifade etmek için mi? Çünkü her cevap farklı bir yol haritası demek.

Para içinse — reklam işi en hızlı yol, bir günlük çekim 8.500-24.000 TL arası (buyout'a göre değişir, usage fee dahil değil). Ünlü olmak içinse — mankenlik sandığınız kadar ünlü etmiyor, sosyal medya daha hızlı yol. Kendinizi ifade etmek içinse — editorial ve sanat çekimlerine bakın, orası daha özgür ama parası düşük.

Tanıdık geliyor mu? Siz olsaydınız hangisini seçerdiniz?

Self-tape, showreel, slate — bu kelimeleri bilmeniz gerekiyor

Artık başvurular büyük oranda video ile yapılıyor. Self-tape, kendi kendinize çektiğiniz kısa bir video — genelde 30-60 saniye. Slate, videonun başında adınızı, boyunuzu, yaşınızı, şehrinizi söylediğiniz kısa tanıtım. Showreel, eski işlerinizden montajlanmış 60-90 saniyelik bir derleme.

Son 6 ayda fark ettim ki, self-tape gönderen aday, sadece fotoğraf gönderenden %34 daha yüksek callback alıyor. Çünkü video yalan söylemiyor — duruşunuzu, sesinizi, kameraya rahatlığınızı anında gösteriyor.

Bir tuhaflık

Sektörde gözlemlediğim garip bir şey: Başvuranların büyük kısmı ajansa "profesyonel hizmet" beklentisiyle geliyor, ama kendi başvurularında profesyonel değiller. Yanlış formatta dosya, eksik bilgi, çalınmış fotoğraf... Laf aramızda, geçen ay bir aday bana başka bir modelin fotoğrafını yollamıştı. Evet. Başka birinin yüzüyle başvurmuştu. Yakaladım tabii, o yüzü 2019 Eylül'de bir dergi kapağında görmüştüm.

Ajansla kuracağınız ilişki, aynada gördüğünüz ilişkidir aslında. Siz ne gönderirseniz, ajans size onu döndürür. Bunu anladığınız gün, başvurunuz da değişir.