Model Ajansı Sözleşmesinde Dikkat Edilmesi Gereken 5 Madde

Model ajansı sözleşmesi imzalamadan önce durmalısınız. Çünkü o kağıtlar, kariyerinizin seyrini belirleyecek en önemli belgeler. Yani burada hata yapmaya hakkınız yok.

Geçen ay İzmir'den bir aday geldi ofisimize. Elinde 3 farklı ajansın sözleşmesi vardı. "Hangisini imzalayayım?" diye sordu. İlkini incelediğimde şok oldum - modelin 2 yıl boyunca hiçbir başka ajansla çalışamayacağı yazıyordu (kimse bunu açık açık söylemez ama bu esaret sözleşmesi). İşte o anda fark ettim ki, bu konuda insanların ne kadar bilgisiz olduğunu.

Eksklüzivite Maddesi Ne Anlama Geliyor?

Eksklüzivite. Bu kelime karşınıza çıktığında alarm zillerinin çalması lazım.

Ajanslar genelde şöyle der: "Sadece bizimle çalış, seni daha iyi yönlendirelim." Kulağa hoş geliyor ama gerçek şu - sizi kendi tekelleri altına almak istiyorlar. Peki ya o ajans size yeterince iş bulamazsa? Peki ya başka ajanslardan daha iyi teklifler gelirse?

Bir de şu var: eksklüzivite süresi. 6 ay normal sayılır. 1 yıl sıkıntılı. 2 yıl ve üzeri ise direkt kaçın. Çünkü sektörde o kadar uzun süre tek ajansla bağlı kalmak, fırsat kayıplarına yol açar.

Komisyon Oranları Nasıl Belirlenmeli?

%15-25 arası komisyon normal. %30 ve üzeri gördüyseniz, o sözleşmeyi imzalamayın.

Aslında komisyon oranı sadece sayı değil. Ajansın size ne kadar hizmet vereceğiyle doğru orantılı olmalı. Fotoğraf çekimi organizasyonu, casting ayarlaması, pazarlama desteği - bunların hepsi o komisyonun karşılığı. Eğer ajans sadece telefonda aracılık yapıyorsa, %25 çok bile.

Şöyle ki, bazı ajanslar "net komisyon" der, bazıları "vergi dahil" der. Bu farkı mutlaka sorun. 5.400 TL'lik işten elinize ne kadar para geçeceğini önceden bilin.

Sözleşme Feshi Koşulları Adil mi?

İşte asıl kritik nokta burası. Çünkü bir gün o ajansla yollarınızı ayırmak isteyebilirsiniz.

30 günlük bildirim süresi makul. 90 gün fazla. Bazı ajanslar "ceza bedeli" koyar - bu tamamen haksızlık. Siz çalışan değil, serbest bir modelsiniz. İstediğiniz zaman ayrılma hakkınız var.

Geçen hafta bir model aradı, "Ajansımdan ayrılmak istiyorum ama 8.200 TL ceza istiyor" dedi. Böyle maddeler gördüğünüzde sözleşmeyi imzalamayın bile. Legal danışman tutmaya değer.

Hangi İşler Kapsam Dışında?

Ajansınız her işe karışamaz. Özel projeleriniz, kişisel fotoğraf çekimleriniz, arkadaş referanslarıyla gelen küçük işler - bunlar sizin özel alanınız.

Sözleşmede "model ajansı" kapsamının net tanımını görmeli ve anlamalısınız. Yoksa yarın Instagram'dan gelen küçük bir iş için bile ajansa komisyon ödemek zorunda kalabilirsiniz (şaşırtıcı ama böyle maddeler var).

Ayrıca şunu da unutmayın: eğitim, kurs, workshop gibi kişisel gelişim faaliyetleriniz kesinlikle kapsam dışında kalmalı.

Ödeme Koşulları ve Zaman Çizelgesi

"Para ne zaman elimde olacak?" En önemli soru bu.

Müşteriden ödeme geldiği günden itibaren 7-15 gün içinde size ulaşması normal. 30 günü aşan süre kabul edilemez. Bazı ajanslar "müşteri ödeyince biz de öderiz" der - bu çok riskli. Çünkü müşteri 6 ay sonra öderse, siz de 6 ay bekleyeceksiniz.

• Ön ödeme politikası nasıl?
• Geciken ödemeler için faiz var mı?
• Hangi bankadan, hangun gün ödeme yapılacak?
• Kesinti (vergi, SGK) kim tarafından halledilecek?

Bu maddelerin hepsi yazılı olmalı. Sözlü anlaşmalara güvenmeyin.

Peki ya siz ne yapardınız? Elinizde böyle bir sözleşme olsa, imzalar mıydınız yoksa başka ajans arar mıydınız? Çünkü bazen "iyi ajans" bulma düşüncesiyle, kötü sözleşmeleri kabul ediyoruz. Oysa sektörde onlarca ajans var ve hepsi farklı koşullar sunuyor.

Son bir öneri daha: sözleşmeyi imzalamadan önce mutlaka bir gece üzerinde uyuyun. Acele etmeyin. Ajanslar gerçekten sizinle çalışmak istiyorsa, düşünme zamanı tanır.