Sosyal Medya Takipçisi Olmadan Model Kariyeri Mümkün mü?

Geçen Salı akşamı, saat 11'i geçmişti, telefonum çaldı. Bir anne arıyordu. 17 yaşındaki kızı için. "Hocam, kızımın Instagram'ı 340 takipçi, ajans bizi reddeder mi?" dedi. Ben de dedim ki, "Biraz konuşalım." Çünkü bu soru bana haftada en az 9-10 kez geliyor. Sosyal medya takipçisi olmadan model kariyeri mümkün mü — aslında cevap "evet" ama "evet ama" şeklinde. Oturun, anlatayım.

Şöyle ki: Türkiye casting piyasasında son 4-5 yılda garip bir algı oluştu. Sanki 50.000 takipçin yoksa kimse seni çekime almaz. Yalan yok, bu kısmen doğru. Kısmen de tamamen saçma.

Takipçi sayısı gerçekten shortlist'e giriyor mu?

Ben 2013'ten beri bu işin içindeyim. Önce oyunculuk yaptım, sonra casting direktörlüğüne geçtim. Kendi ajansımı kurduğumda elimde 247 aday vardı. Bugün 1.800'ü aştı. Ve evet, bazı brief'lerde müşteri "minimum 30K takipçi" yazıyor. Ama bu brief'lerin oranı ne biliyor musunuz? Geçen yıl gelen 184 brief'ten sadece 31'inde takipçi şartı vardı. Yani %16-17 civarı.

Geri kalan %83'ünde müşterinin derdi başka. Yüz, tip, sahne refleksi, boy-kilo uyumu, kameraya yatışı. Bir reklam filmi yönetmeni geçen Ekim bana açıkça söyledi: "Bana 2 milyon takipçili ama slate'e girince donan biri lazım değil, 400 takipçili ama kameraya 'merhaba' diyebilen biri lazım." Aynen böyle dedi.

Influencer işi ayrı, model işi ayrı

Burada insanların kafası karışıyor. Influencer kampanyası farklı, reklam filmi farklı, katalog çekimi farklı, dizi figüranlığı farklı. Bir markanın kendi Instagram sayfasında paylaşacağı içerik için size başvurulduysa, evet, takipçi bakarlar. Çünkü aldıkları şey sizin yüzünüz değil, kitleniz. Ama TV reklamı, e-ticaret lookbook'u, dizi konuk oyunculuğu — buralarda takipçi sayısı, ne desem ki, neredeyse hiç sorulmuyor.

Peki ajanslar niye sosyal medyaya bakıyor?

Bakıyoruz. Yalan söylemeyeyim. Ama bakma sebebim takipçi sayısı değil.

Bir başvuru geldiğinde Instagram'ı açıyorum çünkü şunu görmek istiyorum: Bu kişi kamera önünde nasıl duruyor? Işığı nasıl yakalıyor? Farklı açılardan nasıl görünüyor? Yani profesyonel portfolyo eksikse, sosyal medya bir nevi tear sheet işlevi görüyor. 80 takipçisi olabilir, umurumda değil. Ama 80 takipçili hesabındaki 12 fotoğrafın hepsi aynı filtreli, aynı poz, aynı yerden çekilmişse — işim zorlaşıyor.

Laf aramızda, en iyi adaylarımdan biri — adını vermeyeceğim ama sektörde olan bilir — 2022'de bana başvurduğunda takipçisi 612 idi. Bugün hâlâ 4.000 civarında. Ama geçen yıl 3 ulusal reklam filminde oynadı. Günlük ücreti 18.500-24.000 TL arasında. Takipçi hiç konu olmadı. Çünkü yüzü uyuyordu, self-tape'i temizdi, sete geldiğinde call sheet'e uygun davrandı. İş bu kadar.

Ajans başvurusunda ne bakılıyor gerçekten?

Açıkçası, ben her başvuruyu bir çay içiminde okuyorum. İlk 40 saniyede karar veriyorum. Bakma sıram şu:

• Yüz fotoğrafı — makyajsız, filtresiz, düz ışıkta
• Full body — boy-kilo orantısı dürüstçe görünsün
• Yaş, boy, beden, ayakkabı numarası
• Varsa önceki iş örnekleri (showreel, tear sheet, kampanya görseli)
• İletişim dili — mesajı nasıl yazmış, ciddi mi değil mi

Takipçi sayısı bu listede yok. Dürüst olayım, en son bakıyorum. Sadece müşteri özellikle istediyse.

"Sosyal medyam yok, hiç şansım yok mu?" diyenler için

Şimdi şöyle. Hesabınız yoksa bile şansınız var. Ama bir şeyi telafi etmeniz lazım: portfolyo. Çünkü ben sizi müşteriye sunarken bir şey göstermek zorundayım. Instagram'ınız yoksa, bana 6-9 adet düzgün fotoğraf gönderin. Profesyonel stüdyo şart değil. Arkadaşınız güzel çekebilirse, doğal ışıkta, beyaz duvar önünde, o da yeter.

Bir yönetmen bana geçen kış dedi ki: "Ajans getirdiğin adayın takipçisine değil, kameraya girdiğinde nefesini nasıl ayarladığına bakıyorum. Gerisi pazarlama."

Tanıdık geliyor mu? Sektörün içinden biri söylüyor bunu. Ben değil.

Self-tape kültürü her şeyi değiştirdi

COVID sonrası — tam olarak 2020 Nisan'ından sonra — self-tape standart hale geldi. Yani müşteri artık sizin takipçinize değil, evinizde telefonla çektiğiniz 47 saniyelik videoya bakıyor. Bu, takipçisi olmayanlar için devrim oldu. Kendi deneyimim: 2019'da shortlist'e girmek için ajans referansı + sosyal medya + portfolyo üçü birden lazımdı. 2024'te ise temiz bir self-tape tek başına kapı açıyor.

Peki sıfır takipçiyle başlayan biri ne yapmalı?

Siz olsaydınız ne yapardınız? Bence şunu yapın:

Birincisi, kimlikli-kimliksiz ajanslara başvurmadan önce dürüst bir portfolyo hazırlayın. 2.800-5.400 TL arası bir bütçeyle iyi bir fotoğrafçıdan 15-20 kare alabilirsiniz. İkincisi — ve burada biraz zorlanıyorum çünkü herkes farklı tavsiye veriyor — Instagram hesabı açın ama takipçi peşinde koşmayın. Hesabı bir nevi özgeçmiş gibi kullanın. 14-22 adet temiz fotoğraf, hepsi bu. Takipçi 200 olsun, 2.000 olsun, fark etmez. Üçüncüsü, kayıt ücreti isteyen ajanstan kaçın. Çünkü doğru dürüst çalışan bir ajans sizden para almaz, müşteriden komisyon alır (Türkiye'de standart %15-20 arası).

Bir tuhaflık: Takipçisi olanlar bazen daha zor iş buluyor

Evet, ben de şaşırmıştım ilk fark ettiğimde. Ama şöyle: 120K takipçili bir aday, marka algısı oluşturmuş oluyor. Yani "şu markayla çalıştı, şu ürünü tanıttı" etiketleri taşıyor. Yeni bir marka onu aldığında, geçmiş iş birliklerinin gölgesinden kurtulamıyor. Oysa 900 takipçili biri temiz bir yüz. Yönetmen onu istediği karaktere bükebiliyor. Bodrum Turgutreis'te geçen yaz bir otel kampanyası çektik — müşteri özellikle "Instagram'ı olmayan, hiç tanınmamış biri" istedi. Böyle brief'ler çoğalıyor.

18 yaş altı için ayrı parantez

Çocuk ve genç modeller için durum farklı. 18 yaş altı hiçbir adayın kendi Instagram hesabının olmasını zaten beklemiyoruz. Veli onayı, çalışma izni, okul saatleri — bunlar çok daha önemli. Takipçi sohbetini çocuk kategorisinde hiç açmıyoruz.

O halde tek cümlelik cevap ne?

Sosyal medya takipçisi olmadan model kariyeri yapılır. Ama portfolyosuz, self-tape'siz, sözleşmesini okumadan imzalayan biriyseniz — takipçiniz 500K bile olsa uzun süre gitmez. Hani var ya, takipçi bir hızlandırıcı, motor değil. Motor sizsiniz.

Geçen hafta o anneye de aynısını söyledim. Kızı şu an portfolyo çekiminde. Kaç takipçisi vardı, hatırlamıyorum bile.